Dido’dan 10 Kişiye Bi’ Koli Hediye

Dido’dan 10 Kişiye Bi’ Koli Hediye

Didi’nin sahibine geçmeden önce; reklamlarda sık sık gördüğümüz, Konya’lı Naciye teyze’nin oynatıldığı o ünlü soğuk çay içeceğimiz olan Didi’nin nasıl kurulduğundan söz edeceğiz bu yazımızda.

Sene 1917 dünya savaşlarından bunalan Karadeniz halkı’nın artık düzenli bir işe, geçim kaynağına ve istikrara ihtiyacı vardı; bu amaçla bir rapor hazırlanmıştı. 1924 seneninde çıkarılan yasa ile bölgedeki çay imalatının artması ve tarım ekonomisine katkıda bulunması emeliyle fındık, limon, mandalina, çay gibi ürünlerin zirai imalatını destekleyen 407 sayılı özel yasa çıkarılmıştır(TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ tarafından).

Bu yasayla birlikte bilhassa Rize ve etrafını hedef alan; Doğu Karadeniz dediğimiz bölgede çay bahçelerinin kurulması için, ziraat müfettişi Zihni Derin atamıştır. 1940’a kadar Batum şehrinden yüzlerce ton çay tohumu tedarik edilmiştir. Ve de nihayetinde beklenen oldu: “İlk yaş çay yaprağı hasadı ve kuru çay yetiştirilmesi 1938’de meydana geldi.

1940 çay bahçesi oluşturabilmek için Tarım Bakanlığından ruhsat alınması koşulu getirilmiştir. Ancak bu yasa pek de uygulamaya geçirilememiştir. Yeniden de legal bir desteği arkalarına alan büyük tarım üreticisi şirketler ekimlerini artırmış ve büyümelerini sürdürmüştür.

1947’de ülkedeki ilk çay imalat tesisi(fabrikası) heyetmiştir. Bu fabrika sayesinde günde 65 tondan fazla yaş/kuru çay işlenenilme olanağı kazanmıştır.

“Devlet Ziraat işletmleri”, “Tekel Genel Müdürlüğü” ve “Tarım Bakanlığı”; ÇAYKUR kurulmadan kurulmadan önce çay nebatının ekimini, dikimini, işlenmesini, üretilmesini, pazarlanmasını üstlenmişlerdir. Ancak 4 Aralık 1971 tarihinde 1497 sayılı Çay tarımı yasası ile yukarıda saydığım tüm imalat, pazarlama işinin organizasyonunu artık “Çaykur” firması yapacaktır.

Bütçesinde, idareninde ve iç işlerinde otonom başka bir deyişle bağımsız bir müessese olan “Çaykur” devlete bağlı bir kamu iktisadi kuruluşu olarak görev yapmaktadır. Başka bir deyişle özel bir yasayla Devlet tarafından kurulduğu için hudutlu da olsa bir kamu müessesesi niteliği taşımaktadır.(Biliyorsunuz Türkiye yarı Sosyalist yarı liberal, karma bir ekonomiye sahip olduğu için bir takım ekonomik faaliyetler direk Devlet tarafından yürütülmektedir.)

Çaykur firması 2013 seneye dair borç içinde yüzmekteyken son yaptığı kuvvetli pazarlama hamleleri ve ekonomik atılımlarla 2014 seneninde en kuvvetli çağını yaşamıştır. Çaykur’un sahibi gibi yetkili olan İmdat Sütlüoğlu‘nun bunda hissesi vardır.

Bugün “Didi” türk malı “ice tea” olarak piyasaki yerini almış vaziyettedir (bilmeyenlere söyleyim “didi” çin kültüründe “büyük” mananına gelmektedir). Muhtevanındaki glikoz şurubundan dolayı oldukça tenkit alan firma orta sınıf ve altına hitap ettiğinden dolayı satışlarında düşüş yaşamamıştır.

Etiketler: ,

Yorum Yaz

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.